4.4.13

Donkere kamerbezoekers die het daglicht prijzen

door Hafid Bouazza


Om de democratisering in Egypte te vieren, die zich direct heeft gemanifesteerd in zulke broodnodige hervormingen als het verlagenvan de huwbare leeftijd van meisjes van achttien jaar naar dertien en de weigering een VN-verdrag voor vrouwenrechten te accepteren, nogmaals uw aandacht voor Mona Eltahawy en dit artikel dat ik aan haar wijdde.

Sinds de moord op Theo van Gogh en het vertrek van Ayaan Hirsi Ali is het saai en dul geworden in Nederland. Spot met slagtanden en intelligente woede that speaketh daggers but useth none worden node gemist. Al was het maar omdat hun felle redelijkheid de volmaakte waanzin buiten de deur hield en het wankele geloof in de mensheid overeind.

Er zijn zaken die steeds onder de aandacht gehouden moeten worden; voor deze herhaling of variaties op een thema is stamina vereist. En zelfvertrouwen. De herhaling kan de raderen van het polemische denkwerk scherpen. Opvallend en ironisch genoeg lijkt de afstomping met het mikpunt van deze polemiek meer tijd in beslag te nemen dan die met de polemiek zelf.

Met andere woorden: men krijgt sneller genoeg van het lezen over ‘de vijfde colonne van geitenneukers’ dan over de veroorzaakers van het deerniswekkend gemekker in dezelfde omheining. Men werd sneller moe van Hirsi Ali’s strijd tegen de misogyne islam dan van de oorsprong van het geschrei in de kerkers van vrouwenhaat. Het kan niet anders zijn dan dat de constante prikkeling van eloquentie het moet afleggen tegen vergoelijkende litanies en mantra’s;  strijdbaarheid tegen monomanie. Verandering is een kwestie van beweging en beweging een kwestie van herhaling – islam is een verschijnsel van roest.

Anders kan ik het niet verklaren dat men zo’n drogverschijnsel als ‘islamofobie’ nog steeds als schild gebruikt en dat het ook nog serieus genomen wordt. Met islamitische misogynie schijnt men minder moeite te hebben, als men er al moeite mee heeft, terwijl haat mij een zorgwekkender drijfveer lijkt dan angst. Angst verkrimpt, maar komt ook voort uit overlevingsdrang.

En hoezeer Ayaan Hirsi Ali wordt gemist in Nederland blijkt dan weer als ik een artikel onder ogen krijg,  geschreven door een niet te muilkorven vrouw. Een roekeloze aanklacht, waarbij het brein een waar neuronensalvo heeft afgevuurd. Gesproken dolken, zei Hamlet ? Een verbale wervelwind. Elke zin een windstoot; elke alinea een zwiepende tak. Zo’n verbaal salvo heeft Mona Eltahawy afgevuurd in Foreign Policy  onder de titel Why do they hate us? Een terug-in-je-gezicht-titel: dit is  wat men zich in Amerika afvroeg na de aanslagen van elf september 2001. ‘They’ zijn nog steeds moslims, maar met ‘ons’ bedoelt zij  vrouwen.

Ik kan haar artikel met al mijn harten niet genoeg aanbevelen.

Uiteraard kwamen de tegenartikels snel en voorspelbaar. Eltahawy zou met haar generaliserende titel, die als in een passacaglia steeds terugkeert in haar stuk, een monolitische visie op de islam tentoonstellen. Als de islam niet monlitisch is, waarom voelden de moslima’s die erop reageerden zich dan aangesproken? Ook zou ze vooroordelen over de islam en man bevestigen. Men kan zich afvragen wie deze vooroordelen bevestigd: mannen die hun obscurantistische waanvoorstellingen op vrouwen botvieren of een vrouw als Eltahawy die dit aan de kaak stelt. Zij is het niet die vijftien meisjes het vluchten uit een brandende school onmogelijk maakte omdat ze ‘onzedig’ gekleed zouden zijn geweest. Zij heeft het water van schoolmeisjes niet vergiftigd als protest tegen hun onderwijs. Zulke voorbeelden (ze geeft er meer) zijn geen ‘vooroordelen’, maar een bewijs van een onbegrijpelijke geestesgesteldheid die een hysterische afkeer tonen van het vrouwelijk geslacht die niet anders dan haat omschreven kan worden. Probeert u zich maar in deze mannen te verplaatsen – zonder tussenkomst van Allah.

Het blijft voor mij verbijsteringwekkend, deze roep om regenbogen van nuances wanneer zwarte daden ontmaskerd worden en waar het prisma geen vat op heeft. Blijkbaar is het bloederig blazoen van een instituut als de islam belangrijker dan de helledoem van vrouwen. Het geschreeuw van vernedering behoeft niet een minstreel als verkondiger. De rozebrillendragende islamapologeten zijn het ergst: hun oplossing is de ogen van de zwartkijkers eruit te rukken zodat de zwarte kappen van de beulen niet meer opvallen.
In een op zich intelligent antwoord op Eltahawy’s stuk ging Nesrine Malik in The Guardian zelfs zover om de schuld van de huidige misogynie gedeeltelijk te leggen bij ‘pre-islamitische mores’! Arme islam, zelf ook slachtoffer!  De ware vijand van de vrouw, zo ging zij door, waren niet de mannen, nee, dat was het patriarchaat. Zulke retorische truukjes werken natuurlijk niet: een metonymie verhult het geslacht van het onderdeel niet. Eltahawy wordt wèl de retorica van de tirade ontzegd, zelfs de illustratie bij haar stuk wordt aangevallen. There is a fine line to tread when writing about the status of Arab or Muslim women, nuanceert Malik. Zulke ‘nuancering’ komt bijzonder harteloos op mij over in verband met de horrors die Eltahawy aanklaagt.

Wie een ‘weerlegging’ van Eltahawy wil lezen die van een adembenemende stompzinnigheid is, moet Max Fisher in The Atlantic hebben. Liefhebbers van Edward Saïd en Novibfanaten zullen zijn schrijfsels met gretige instemming verslinden. ‘De ware wortels van het seksisme in het Midden-Oosten’ liggen, volgens deze denker,  namelijk niet in religie en cultuur; hij schrijft: ‘Sommige van de belangrijkste architecten van de geïnstitutionaliseerde Arabische misogynie waren in feite geen Arabieren. Zij waren Turken, Britten en Fransen. Deze vreemdelingen heersten eeuwenlang over de Arabieren.’  Eeuwenlang? Anders dan de Ottomanen, hoelang regeerden Fransen en Britten Arabische landen? Fransen hielden Algerije 132 jaar onder de knoet, geen ‘eeuwen’; Fransen verlieten Egypte, na de inval door Napoleon in 1798,  in 1801.  Bij elkaar was Egypte 67 jaar onder Westerse heerschappij; Syrië 21 jaar en Irak 15 jaar. Saudie-Arabië is nooit onder Westers bewind gekomen. Blijven de Turken over.

De misogynie, volgens Fisher, zou het resultaat zijn van een ‘patriarchale ruil’: mannen kregen allesoverheersende zeggenschap over de vrouwen en de vrouwen kregen niks. In de eeuwen daarvoor moeten de islam, koran en hadith dus geen enkele invloed hebben gehad. Moslims waren nobele wilden die besmet raakten met verderfelijke Westerse bacterieën en virussen. (En Turkse.) Hoe kwam Ahmed el Aswany er dan ook bij om op de website El Beshayer te schrijven: ‘Wie de profeet schaadt is degene die de opvatting heeft dat de vrouw een obsceniteit is en het gebed ongeldig maakt, waarin zij niet verschilt van een hond en een ezel, zoals het vermeld staat in de beroemde hadith, en dat de vrouw gebrekkig is van verstand en in haar geloof’? Om dan heel raak te vervolgen: ‘Het is betreurenswaardig dat de meerderheid van de moslima’s geloven in de authenticiteit van deze hadiths die hen schaden.’

Dus het vrouwelijk parlementslid van de Moslimbroeders in Egypte, Azza al-Jarf, die ijvert tegen het recht van vrouwen op scheiding en voor vrouwenbesnijdenis, is een marionet van de snode Franse en Britse kolonialisten en slachtoffer van een patriarchaal handjeklap?

Het stuk van Fisher riekt zo naar de stencilmasjientjes en nietjes van de jaren zeventig van de vorige eeuw dat het een klein wonder mag heten dat hij niet is overreden tijdens het oversteken naar de eenentwintigste eeuw. 

Ook ik wil Mona Eltahawy in een aspect tegenspreken: Eltahawy heeft het over mannen ‘die vast zijn blijven steken in de zevende eeuw.’ Dat is niet geheel waar: deze mannen leven in de 21ste eeuw of we het willen of niet. Dit is de islam van deze dag en uur, of we het willen of niet. Natuurlijk zullen er stemmen opklinken die menen dat deze mannen de islam ‘misinterpreteren’, maar om iets te misinterpreteren moet er wel iets te interpreteren zijn. Of, om een andere favoriet van de islamapologeten te gebruiken: extremisten die de islam kapen. Er moet wel iets te kapen zijn, nietwaar?

Geen relativering of nuancering kan de basis van de islam recht spreken. Er is namelijk iets in de basis mis met de islam en daar helpt geen lieve apologetische moer tegen. Wat zgn. gematigde moslims ook mogen zijn, zij zijn in elk geval de overtreders die de regels niet aanpakken uit angst dat de regelmaker wel eens gelijk zou kunnen hebben. Slappelingen. Donkere kamersbezoekers die het daglicht prijzen.
Het zijn de iconoclasten en onbevreesden zoals Mona Eltahawy die ruimte geven aan angstige beveraars om het uitzicht vanuit hun voormalige gevangenis te prijzen. Mocht het erop lijken dat ik hiermee suggereer dat ik vind dat alleen afbraak tot vernieuwing kan leiden, dan klopt dat.

Eens leefde er een koning die mank, blind aan één oog en een arm had die korter was dan de ander (een soort Frank Zappa’s Dancing Fool). Hij liet schilders komen om hem af te beelden, maar hij was zo beledigd door wat hij te zien kreeg – zichzelf met zijn gebreken – dat hij elke schilder liet onthoofden. Totdat er een schilder kwam die de koning afbeeldde terwijl hij een pijl en boog spande: steunend op een knie, de kortere arm die de pijl spande met de hand voor zijn blinde oog. Deze schilder werd rijkelijk beloond.
Mona Eltahawy is niet deze schilder.

Lees hier haar stuk.

Hafid Bouazza (1970) heeft in de afgelopen vijftien jaar aan tal van kranten en tijd­schriften bijdragen geleverd die voor ophef zorgden, reacties uitlokten en bovenal aantoonden dat Bouazza een van de grote schrijvers van onze tijd is. Bouazza publiceerde eerder De voeten van Abdullah (E. du Perronprijs 1996), Momo, Een beer in bontjasSalomon, Paravion (De Gouden Uil 2004),Spotvogel en Heidense Vreugde. Ook is hij samensteller-vertaler van de Arabische Bibliotheek en vertaalde hij ShakespearesOthello en Het temmen van een feeks.

20 opmerkingen:

  1. Las ergens dat Mona Eltahawy vooral bezig is met de grote Mona-show. Diezelfde kritiek kreeg Ayaan. Van met name vrouwen. Zij die deze kritiek uiten zullen niks (willen) begrijpen van wat jij hier schrijft, Hafid. Kom niet aan hun veilige kooi, probeer ze niet te wijzen op wat vrijgevochten zijn werkelijk inhoudt. Ayaan wordt node gemist, maar dul en dor is het landschap nog lang niet zolang jij je stem laat horen. Hoed af voor het bovenstaande.

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Prachtig proza met krachtige inhoud. Insturen voor de opiniepagina van de NRC, Volkskrant of whatever!

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Helaas zijn de Westerse feministes ook niet solidair.
    Zij sluiten de ogen voor het onrecht.

    http://www.liberales.be/columns/schuldigver

    Het schuldig verzuim van de westerse feministen

    column
    Dirk Verhofstadt

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Zowel inhoudelijk als stylistisch een parel.

    BeantwoordenVerwijderen
  5. http://www.deredactie.be/cm/vrtnieuws/buitenland/120425_Mufti_Huwelijk
    "Meisjes zijn klaar voor huwelijk vanaf 10 jaar"


    wo 25/04/2012 - 11:02 "Meisjes zijn klaar voor het huwelijk als ze 10 of 12 jaar oud zijn." Dat heeft de Saudische grootmoefti, een invloedrijke geestelijke, verklaard.
    Sjeik Abdul-aziz al-Sheikh verzet zich tegen de verhoging van de minimumleeftijd voor het huwelijk. In Saudi-Arabië gaan stemmen op om die leeftijd vast te leggen op 25 jaar. Dat zou onder meer komen door de internationale druk.

    De grootmoefti, die een groot moreel gezag heeft in Saudi-Arabië, blijft erbij dat meisjes "klaar zijn voor het huwelijk vanaf 10 jaar".

    "Wie de huwelijksleeftijd wil verhogen, slaat de bal mis. Onze moeders en grootmoeders zijn getrouwd toen ze nog geen 12 jaar waren. Een goede opvoeding stoomt een meisje klaar om alle plichten uit te voeren die bij het huwelijk horen."

    BeantwoordenVerwijderen
  6. Dag Hafid,

    Ik moest wel meteen weer aan Spotvogel denken.
    Klopt het, dat van de grote kranten alleen het Parool je boek heeft gerecenseerd? (geGoogled)
    Dit stuk van Mona Eltahawy heeft wel de Volkskrant gehaald gisteren.
    Wat moet er uiteindelijk mee bereikt worden met de herhaling? Dat de mohammedman een volwassen man wordt? Zal het langdurig verkeren met de westerse man de mohammedman veranderen: goed voorbeeld doet goed volgen?

    BeantwoordenVerwijderen
  7. Mooi geschreven,Hafid. Leerzaam in meerdere opzichten -een aantal woorden moet ik wel even googlen..;>)

    Deze film net bekeken. Zeer indrukwekkend.
    Waar gebeurd verhaal. Gedreven door lust - de echtgenoot van Soraya heeft zijn oog laten vallen op een 14-jarig meisje - beschuldigt de man zijn echtgenote van overspel.
    Het is een prachtige sfeer-film. Je voelt hoe het net zich sluit om deze vrouw Soraya M. De wanhoop. Het afgrijzen. De machteloze woede. Er is geen recht binnen de Sharia, niet voor vrouwen, maar ook niet voor mannen.
    Het is 1 groot mensonterend systeem.
    Redeloos en dus beestachtig.
    http://www.youtube.com/watch?v=Q58nLi5eA-I

    Vasti

    BeantwoordenVerwijderen
  8. Je kunt de dingen die gezegd moeten worden op meer manieren zeggen. Zoals het hierboven gezegd is, is het ronduit prachtig. Het helaas daarbij is dat hoe het ook gezegd wordt de situatie onveranderd blijft. De vele pogingen daartoe strandden in het besef dat islamkritiek niet dezelfde waarde toegedicht krijgt als de kritiek op de totalitaire ideologieën die de totalitaire regimes veroorzaakten en die de vorige eeuw er een van groot bloedvergieten maakte.

    Die ene uitzondering waar de islam op kan bogen zou er wel eens de oorzaak van kunnen zijn dat deze jonge eeuw er net zo gaat uitzien als de vorige. En er zijn plekken aan te wijzen waar dat al aardig op gang kwam.

    Filantroop

    BeantwoordenVerwijderen
  9. O wetenschap, for fuck's sake, toon snel en onweerlegbaar aan dat God niet bestaat! Toon aan dat geloven voor sneue bange mensen is. Of voor de homo hypertestosteronnis, die er zo graag mee onderwerpt en manipuleert. Laten we dansen op de rokende puinhopen van religie. En opnieuw beginnen.

    Gideon

    BeantwoordenVerwijderen
  10. Dit is toch ook weer om te huilen:

    http://www.raymondibrahim.com/2012/04/egypt-muslim-brotherhood-mp-seeks-to-abolish

    Egypt: Muslim Brotherhood MP Seeks to Abolish Female Rights and Enforce Female Genital Mutilation

    by Raymond Ibrahim • Apr 26, 2012 at 12:30 pm

    BeantwoordenVerwijderen
  11. Dit is toch ook weer om te huilen:

    http://www.raymondibrahim.com/2012/04/egypt-muslim-brotherhood-mp-seeks-to-abolish

    Egypt: Muslim Brotherhood MP Seeks to Abolish Female Rights and Enforce Female Genital Mutilation

    by Raymond Ibrahim • Apr 26, 2012 at 12:30 pm

    BeantwoordenVerwijderen
  12. hier de fotoserie bij het genoemde artikel;

    http://ejbron.wordpress.com/2012/04/29/fotoserie-waarom-haten-ze-ons-de-oorlog-tegen-vrouwen-in-het-midden-oosten/

    BeantwoordenVerwijderen
  13. De herhaling van kritiek op een achterlijke religie lijkt me wel een opoffering vanuit jouw positie Hafid. Ik kan voorstellen dat er veel meer onderwerpen waarop je graag je intelligentie en creatieve geest zou willen storten, maar bijna al je artikelen gaan over de Islam. Ik ben het eens dat iemand het moet doen maar ik wens ook dat Hirsi Ali nog in NL was om een deel van jouw verantwoordelijkheid over te kunnen nemen waardoor jij ook columns zouden schrijven over andere politieke en maatschappelijke vraagstukken en over letterkunde en feminisme, filosofie enz. Toch zit er altijd ook veel historische rijkdom in je artikelen over de Islam.
    Ik vind kritiek op religie bijna altijd een kwestie van preaching to the choir, (pardon the pun.) Want geen enkel vrome moslim gaat jouw woorden lezen dus je publiek bevat geestverwanten die het al met je eens zijn. Het is wel waardevol om de geestverwanten die je columns leest aan te herinneren dat kritiek op een achterlijke religie niet hetzelfde is als racisme.
    Christendom is veel bloediger geweest dan Islam, alleen dat argument is achterhaald aangezien de laatste heks gebrand werd aan het eind van de 17de eeuw. De Kerk ging uiteindelijk mee met de tijd, maar alleen omdat het geen keuze had. In een toekomst waarin westerlingen weer onwetend, wanhopig en fanatiek worden, zou de Kerk kunnen herrijzen als een monsterlijke onderdrukker net zoals het duizend jaar lang was. Maar ligt het probleem bij religie of bij de mens zelf?
    Blijkbaar heeft het gros van de mensen een afkeur voor vrijheid en existentialisme en zoeken juist de houvast en veiligheid van een strenge en het liefst bizarre religie. Wij verzinnen de religies zelf en blijkbaar zijn we nog niet klaar om zonder ze te leven, dus als er geen islam was zouden we iets net zo erg uitvinden onder een andere naam. Misschien moet de debat eerder over de menselijke behoefte aan religie gaan en hoe we kunnen leren omgaan met de dood en het gebrek aan zekerheid. Als 7 biljoen mensen dat zouden leren zouden er geen religie meer zijn. Ik vind dat Freud daarin nog heel actueel is met zijn Thanatos dood-drift theorie en zijn hele interpretatie van symptomen. In zijn mening, als een persoon de waarheid zag, en alle onderdrukte angsten bewust maakte; dan verdwenen de symptomen met de acceptatie van de realiteit. Religie is ook zo'n symptoom die erger wordt dan de angst die het zou moeten bedekken

    BeantwoordenVerwijderen
  14. Ik ben van mening dat de origine van deze achterstelling van de vrouwen toch ligt bij de haredi van de oudheid. Duidelijk is toch wel, imho, dat Islam een mengelmoes van Judaisme,Gristendom en een tribale warriors kultuur is.
    Dan is het redelijk om aan te nemen dat met de introductie van Judaisme in die mengelmoes ook het 2de rangs menszijn van vrouwen mee kwam.
    Als je een tijdje in jerusalem hebt gewoond kan je onmogelijk zijn ontgaan dat de houding van de haredi tov van vrouwen vrijwel identiek is aan die van salafisten.

    Gelukkig voor de Israelische vrouwen is daar een moderne vrijwel seculaire regering, want indien daar eenzelfde soort ultra-orthodoxe haredi regering zou zijn dan zou het verschil met Saudi Arabie niet echt groot zijn.
    http://petrossa.me/2012/12/28/the-cultural-divide/

    BeantwoordenVerwijderen
  15. Dag Petrossa, wat maak je op uit het geven dat Israël een seculiere regering heeft. Wat zegt dat over Israël?

    BeantwoordenVerwijderen
  16. Israel heeft geen seculiere regering. Het is formeel niet eens een seculiere staat. Regelmatig liggen het rabbinaat en de seculiere rechtspraak nog overhoop. Wat ik wilde zeggen was dat het overwegend seculier was, zoals nederland. Hier zitten er ook religieuze partijen in de regering en hebben we religie in de grondwet. Maar omdat er uiteindelijk toch overwegend seculier wordt geregeerd leven wij en Israël in relatieve vrijheid.

    BeantwoordenVerwijderen
  17. Was dus voor Ron bedoeld stomme browser doet weer eens raar met openid

    BeantwoordenVerwijderen
  18. Indrukwekkkend stuk, Hafid! Herken ik in 'De rozebrillendragende islamapologeten' niet jouw zwager Breedveld....?

    Gideon

    BeantwoordenVerwijderen
  19. Sterke tekst, sterk verwoord.

    Overigens is die Mona wel degelijk bezig met een grote Mona-show (zie haar gepaste kledij bij haar anti-AFDI actie)
    Maar dat sluit niet uit dat ze ook spijkers met koppen slaat.

    BeantwoordenVerwijderen