8.5.13

Een opstand die rekening houdt met de samenleving waartegen het protesteert, is een carnavalsoptocht

door Hafid Bouazza


Dat de ‘Arabische lente’, jongeren of geen jongeren, geen zoete bloesems zou voortbrengen en geen stuifmeel als confetti zou verspreiden, was voor de kritische beschouwer al duidelijk toen het teken aan de wand, het onheilsteken bij uitstek, duidelijk zichtbaar werd: de uitsluiting van vrouwen. De vrouwelijke afwezigheid bij de opstandelingen op het Tahrirplein was des te opmerkelijker, omdat onder de pro-Mubarak demonstranten vrouwen maar al te zichtbaar waren.

Vorig jaar op Internationale Vrouwendag, 8 maart 2012, was de weerstand tegen een vrouwenprotest op het Tahrirplein bijna net zo groot als tegen Mubarak. Op posters waar de demonstratie om de gelijkwaardigheid der geslachten werd aangekondigd, waren schoenafdrukken te zien en de woorden: ‘Niet nu!’ (De schoenafdrukken waren een teken van de grootste vernedering onder Arabieren: vandaar de voorkeur voor iemand met een slipper of een schoen slaan.)

‘Niet nu,’ zei ook Suleiman, vice-president onder Mubarak, in 2011, waarmee hij bedoelde dat Egypte nog niet toe was aan democratie, tot grote woede van Washington.

‘Niet nu!’ hoorden we ook uit vrouwelijke kelen. Toen de abortusboot van Women on Waves, van de onvolprezen Rebecca Gomperts, in Marokko aanmeerde. Nora Kasrioui, van een of andere vrouwenrechtenorganisatie, schreef in Trouw (17/10/2012): ‘Wie zijn doelen wil realiseren, moet niet alleen rekening houden met de doelgroep en zijn omgeving. Een islamitisch land als Marokko heeft niet dezelfde periode van verlichting doorgemaakt als het Westen. Er moet sterk rekening worden gehouden met eer, familiegevoelens en alles wat de omgeving belangrijk vindt. In zo'n land bereik je veel en veel meer door dit soort uiterst gevoelige onderwerpen in kleine kring en in stilte te bespreken. Met een exhibitionistische aanpak schiet je als feministische zusters je doel voorbij en dat is erg jammer.’

‘Niet dezelfde verlichting’: het staat er echt! Wat voor verlichting Marokko dan wel heeft meegemaakt, wordt niet vermeld, als zaken als ‘eer, familiegevoelens en alles wat de omgeving belangrijk vindt’ blijkbaar nog steeds van groter belang zijn dan de belangen van het (vrouwelijk) individu. Zulke zaken in ‘kleine kring’ bespreken verandert natuurlijk nooit en te nimmer iets aan de externe factoren die zulke zaken altijd in het donker zullen houden.

Hoor ik daar iemand ‘bevoogdend’ en ‘aanmatigend’ roepen? Of is dat de echo van mijn fatsoenlijke gedachten?

Opvallend in dit verband is ook de reactie op het Facebook-protest van de Tunesische Amina Tyler. Deze jonge vrouw plaatste recentelijk, geheel in FEMEN-stijl, een foto op dit sociaal medium van zichzelf met ontbloot bovenlijf waarop ze had geschreven: ‘Mijn lichaam is mijn eigendom.’ Een waarheid als een koe en twee Malinese kamelen, zou je zeggen.

Hoewel zij terecht bijval kreeg, klonken via Twitter en Facebook en onder lezers op het wereldwijde web ook stemmen op dat dit niet de juiste manier zou zijn om protest te voeren; dat borstenvertoon niet feministisch zou zijn en nog meer gaapverwekkends. En – als klap op de vuurpijl – op 12 mei zullen vrouwen in Rabat, hoofdstad van Marokko, demonstreren tegen FEMEN, gekleed in djellaba, hoofddoek en andere sluiers, onder het motto ‘Mijn lichaam is van God.’ De dresscode geldt als een teken van vrouwelijke waardigheid, hetgeen benadrukt dat waardigheid voor de islamitische vrouw een sartoriale kwestie is. Niet een intern en biologisch gegeven. Dit is een ware triomf voor Amina Tyler.

Het probleem met de afwijzing van de vorm van een protest, is het voorbijgaan aan de oorzaak van de pijn. Sinds wanneer zijn blote borsten erger dan gebrek aan zelfbeschikking? Sinds wanneer is de mogelijkheid tot abortus erger dan de ellende van een vondeling en een verstoten moeder? Als een opstand rekening houdt met de samenleving waartegen het protesteert, dan is dat een carnavalsoptocht, geen opstand.

En zo is de steun voor de aanzienlijke strijd van Amina Tyler beduidend minder dan voor de Arabische ‘lente’. Dit is deprimerend en de oorzaak ervan moge wel duidelijk zijn. Zoals columnist Jonathan Jones in de Guardian van 5 april  zich retorisch afvroeg: ‘Or is freedom only worth supporting when there is no possible conflict with Islam implied by all the romantic Arabist rhetoric?’

Lees Hafid Bouazza’s hele artikel in nummer 5 van HP/De Tijd, dat vandaag verschijnt!

Hafid Bouazza (1970) heeft in de afgelopen vijftien jaar aan tal van kranten en tijd­schriften bijdragen geleverd die voor ophef zorgden, reacties uitlokten en bovenal aantoonden dat Bouazza een van de grote schrijvers van onze tijd is. Bouazza publiceerde eerder De voeten van Abdullah (E. du Perronprijs 1996), Momo, Een beer in bontjasSalomon, Paravion (De Gouden Uil 2004), Spotvogel en Heidense Vreugde. Ook is hij samensteller-vertaler van de Arabische Bibliotheek en vertaalde hij Shakespeares Othello en Het temmen van een feeks.

8 opmerkingen:

  1. Max Goedblick8 mei 2013 om 11:57

    ‘Or is freedom only worth supporting when there is no possible conflict with Israël implied by all the romantic Jewish rhetoric?’

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Wat een ongelooflijk domme reactie van Goedblik weer. Wat wil hij hier nu toch in vredesnaam mee zeggen?

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Max Goedblick8 mei 2013 om 15:42

    Het antwoord op de vraag van Frank (Hoi Loor!)heeft zij zelf gegeven met het woordje 'domme'. Wat als een wijsheid wordt gebracht als het gaat om de Islam wordt onmiddelijk 'dom' genoemd als je de Islam vervangt door Israël. Wijze mensen noemen dat meten met twee maten.
    (Hoezo trouwens "weer"? Heb ik hier al eens eerder gereageerd dan?)

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Hee, een trol. Oude tijden herleven! Nice.

    BeantwoordenVerwijderen
  5. Destijds wist al iedere onbenul, die dat wilde zien, dat de demonstranten op het Tahrir plein antisemitische leuzen droegen en voor de vrouwenbesnijdenis demonstreerden.

    Maar de politiek correcte media onder aanvoering van Petra Stienen en Bertus Hendriks wilden dat weg houden.

    BeantwoordenVerwijderen
  6. Hi Loor, Goedblik behoort tot de coterie van Peter Breedveld. Hij is te dom om te beseffen dat Jodendom en Islam inderdaad twee volstrekt verschillende grootheden zijn, met name wat hun maatschappelijke invloed betreft, zowel in het midden-oosten als hier in het westen. Hij schijt geregeld het blog van Cpt. Iglo onder, waar hij een façade van beschaafdheid probeert op te houden maar telkens als snel door de mand valt als de jodenhater die hij is. Net als hier!

    BeantwoordenVerwijderen
  7. vandaar de voorkeur voor iemand met een slipper of een schoen slaan.. Geniaal!

    BeantwoordenVerwijderen
  8. Frank schijnt mensenkennis te hebben. Ik ook, en daarom weet ik dat Joden net als Palestijnen en Moslims ook mensen zijn, iets wat Frank blijkbaar nog is ontgaan. Ik heb Hafid Bouazza ook goed begrepen: Als de Palestijnen in opstand komen tegen Israel, dan hoeven ze geen rekening te houden met de Joodse samenleving, want anders is hun protest niet meer dan een carnavalsoptocht. Dat zou je inderdaad antisemitisch kunnen noemen, maar het zijn niet mijn woorden, het is het betoog van Hafid Bouazza.

    BeantwoordenVerwijderen