4.9.13

Dwang bij het leven en lijkenschennis na de dood

door Hafid Bouazza


Als fatsoen en eerbied voor de laatste wil van een dode iets westers zijn, dan zou een waterval van verwesterlijking aanbevelenswaardig zijn.

‘Het percentage burgers dat een crematie verkiest, zal volgens de Landelijke Vereniging van Crematoria de komende tijd stijgen tot driekwart van de bevolking. Op dit moment zitten we al ruim boven de zestig procent,’ schrijft August Hans den Boef in een opiniestuk (Volkskrant, 30 augustus). Of in dit percentage ook ongelovige Arabieren of afvallige moslims voorkomen wordt niet vermeld. Dat er mensen zijn met een islamitische achtergrond die de voorkeur geven aan crematie boven begrafenis is wel duidelijk, zoals blijkt uit een artikel dat al op 3 augustus van dit jaar verscheen in Vrij Nederland, onder de veelzeggende titel ‘Cremeren is echt not done!’ en dat handelt over de islamitische uitvaartorganisatie Arrahil. Arrahil betekent zoveel als ‘de reis, het vertrek, het verscheiden’.

Dat crematie ‘not done’ is volgens islamitische voorschriften hoeft geen verbazing te wekken. Anders dan de katholieke kerk, die crematie toe heeft gestaan ‘als hierbij niet het geloof in de verrijzenis in het geding komt’ (catechismus 2301), is de islam onverbiddelijk in het verbod op crematie. Het menselijk lichaam behoort uiteindelijk Allah toe en de mens heeft het in bruikleen. Op de jongste dag zal Allah de beenderen weer tot leven wekken en dat Hij daartoe in staat is, valt te lezen in een bijzonder amusante passage in de koran (2:259-260). Hierin vraagt een man, die met zijn ezel langs een vervallen en verlaten dorp reist, zich af hoe God de doden weer tot leven kan wekken en het bewijs dat Allah hiervoor levert doet heel sterk denken aan hoe Jezus in South Park (seizoen 5, aflevering 4) het wonder van water in wijn veranderen verricht.

Allah laat de man namelijk  sterven en wekt hem daarna weer tot leven. De man leeft in de veronderstelling dat hij slechts een korte tijd afwezig was, maar: ‘Hij [Allah] zei:”Nee u was honderd jaar dood en kijk naar uw voedsel en uw drank, zij zijn niet bedorven en kijk naar uw ezel”.’* (Zou het niet een sterker bewijs zijn geweest dat er een eeuw voorbij was gegaan als het eten wél bedorven was?) Interessant hierbij is dat commentatoren deze anonieme man identificeren als ‘Uzayr, een diminutief van ‘Azar, de Arabische vorm van Lazarus.

In de islamitsiche uitvaartorganisatie Arrahil heeft Allah een standvastige sidekick gevonden, want zij biedt ook  bijstand als er niet om gevraagd wordt, zoals de baas Mohammed ben Abdellah vertelt: ‘Als we in een rouwadvertentie zien dat een moslim gecremeerd wordt, dan halen we alles uit de kast om dat te voorkomen.’

Arrahil noemt zichzelf trouwens ook een hulporganisatie. En haar behulpzaamheid overschrijdt alle grenzen. Hij gaat verder. ‘Laatst hadden we zo’n geval. We namen contact op met zijn vriendin die zei dat hij verwesterd was, geïntegreerd. De crematie was al betaald en alles was geregeld. Maar dat maakt ons niets uit. Ook al staat het zwart-op-wit in zijn testament, ook al was hij meer geïntegreerd dan een willekeurige Nederlander...’

Het staat er echt. En als ik het niet zelf gelezen had, zou ik het alsnog geloven, want leer mij moslims kennen. Alsof zijn lijkenpikkerij niet erg genoeg is, bestaat deze man het een wens tot crematie als ‘verwesterlijking’ en ‘integratie’ te bestempelen en daarmee als iets verwerpelijks. Hij weet het gewoon beter dan de arme overleden persoon. En hij is ook nog vrijgevig, want hij heeft zelfs de helft van de begrafeniskosten bijgelegd. Wat is dat voor een vrouw die de laatste wens van haar vriend niet eerbiedigt? Als ik haar vriend was geweest, had ik alle zombies uit George A. Romero’s films op haar afgestuurd, inclusief die uit de remakes.
De uitsmijter moet nog komen, want Ben Abdellah beweert ook nog: ‘religie gaat wat dit betreft boven recht.’

Waar vindt men een woestijn groot genoeg om hiertegen de stem te verheffen? De brutale kwezel. Een weerloos lijk de laatste wil ontnemen omdat hij denkt dat hij een goede daad verricht. Want denk maar niet dat het gaat om de ‘zielenheil’ van de overledene: ‘Ook al gaat de overledene naar de hel, één hel is wel genoeg.’

Hij hoopt op een adjr, een ‘goede’ daad die men verricht om ervoor beloond te worden in het paradijs – het heeft niks met altruïsme te maken. Maar hoe we het wenden of keren: Ben Abdellah heeft het recht niet om met zijn gore schijnheiligheid de wensen van een overledene te schofferen en aan zijn muiltjes te lappen. Dat zit daar maar als een aasgier met gebogen schouders rouwadvertenties af te struinen om zijn necrofiele ‘goedertierenheid’ te botvieren op hulpeloze doden. (Misschien herinnert de lezer zich de moslima die bij de schietpartij in Alphen aan de Rijn op 9 april 2011 de slachtoffers nog snel tot de islam probeerde te bekeren.)

Het zou verboden moeten worden. Religie gaat nooit en te nimmer boven het (individueel) recht – religie gaat nooit en te nimmer boven de laatste wil van een dode. Een onsje integratie zou Ben Abdellah misschien geen slecht doen. En als fatsoen en eerbied voor de laatste wil van een dode iets westers zijn, dan zou een waterval van verwesterlijking aanbevelenswaardig zijn. Dit is geen uitvaart, dit is ontvoering.

Dat ik zelf de wens – wat zeg ik? – de eis heb dat mijn lijk gecremeerd zal worden (Arrahil is dus gewaarschuwd), doet geen afbreuk aan de essentie van mijn betoog. Het gaat hier om de onverbiddelijke  minachting voor het individu die de islam wel vaker tekent en waar niet genoeg tegen geageerd kan worden. Het is al erg genoeg dat moslims geloven dat kinderen ‘als moslim geboren worden’. Dat iemand niet zelf kan beslissen hoe te sterven en hoe afgewerkt te worden is een overwinning die de islam simpelweg niet behalen mág. Dwang bij het leven en lijkenschennis na de dood.

Een deel van deze maatschappij is gewoon niet geïndividualiseerd genoeg; het kan toch niet zo zijn dat mensen die door anderen tot moslim bestempelen worden hun zelfbeschikking postuum alsnog verliezen? Een niet-moslim tegen de laatste wensen in niet cremeren is precies hetzelfde als een moslim tegen zijn geloof in wel cremeren. Hoe groot zou de verontwaardiging in dit laatste geval zijn? Mohammed ben Abdellah zou zich zo moeten schamen dat zijn gezicht vlam vat.           

*’Bedorven’: het Arabische tasannaha betekent letterlijk ‘verjaren, aangetast worden door de jaren,’ en houdt verband met zelfstandig naamwoord sana, ‘jaar’. Een opmerkelijk gebruik van het woord in deze context. 

Hafid Bouazza (1970) heeft in de afgelopen vijftien jaar aan tal van kranten en tijd­schriften bijdragen geleverd die voor ophef zorgden, reacties uitlokten en bovenal aantoonden dat Bouazza een van de grote schrijvers van onze tijd is. Bouazza publiceerde eerder De voeten van Abdullah (E. du Perronprijs 1996), Momo, Een beer in bontjasSalomon, Paravion (De Gouden Uil 2004), Spotvogel en Heidense Vreugde. Ook is hij samensteller-vertaler van de Arabische Bibliotheek en vertaalde hij Shakespeares Othello en Het temmen van een feeks. Dit essay verscheen vandaag in Volkskrant.

3 opmerkingen:

  1. Idea of cremation finds few takers in Turkey
    With graveyard space running out in many parts of Turkey, Antalya Mayor Mustafa Akaydın's comments about opening a crematorium in the Mediterranean city have sparked debate around the country. Funeral companies say there is increasing demand for cremation and that the practice is legal, but Islamic scholars argue that it is against religious values
    ...
    “We can’t solve the problem of finding space for graveyards; our current graveyards will be filled up in three months,” Antalya Mayor Mustafa Akaydın told daily Hürriyet last week. “I have thought about opening a crematorium as a solution, but I know that I will get negative reactions for saying that. We live in a Muslim country.”

    Though current law allows municipalities to open crematoriums if there is demand, it does not specify how to do so
    ...
    “If the law allows [cremation] but doesn’t specify the requirements, it should be interpreted as a legal right,” Ali Ersin Gür, the former president of the Contemporary Lawyers Association, told the Daily News. “There are many people with different beliefs in Turkey and if they have such a demand, legally it is a right.”

    [HH] Religious restrictions

    Islamic religious authorities, however, oppose cremation. “According to Islamic rules, the dead can only be shrouded and buried,” said Saim Yeprem, a divinity professor at Istanbul Marmara University. “Therefore, a Muslim person cannot be cremated.”

    ... “It is not a valid practice in Islam,” Yılmaz told the Daily News. “Islamic traditions require burying the body under the earth. However, if a person wants to be cremated, they should be given that choice.”

    ...
    [HH] Cemetery prices

    The debate about crematoriums comes amid increasing prices, and decreasing space, in the country’s graveyards. According to a report by daily Milliyet, grave plots in Istanbul range between 1,250 and 12,000 Turkish Liras, plus burial services, which may cost as much as 4,000 liras. In Ankara, there is only enough space left enough for the next three years of burials.

    “We really don’t have much space left for new graveyards. A crematorium will help resolve this problem. Seventy percent of the dead in England are cremated each year,” said Fempa Funeral Services owner Arslanoğlu. “But another solution would be to privatize the graveyards so that new spaces can be found. This is also a model applied in many European countries.”
    ...
    Despite the urgency surrounding the current debate, it is not the first time cremation has been discussed in Turkey. When famous Turkish opera singer Leyla Gencer died two years ago, she was cremated according to her requests in Italy, where she spent her life. Her ashes were subsequently brought to Turkey and scattered over Istanbul’s Bosphorus Strait.

    The law determining whose ashes can be brought to Turkey was modified in January 2010, however. Under the new regulations, only Turkish citizens or those who have a Turkish citizen as a first-degree relative have the right to have their remains transported back to Turkey after being cremated.

    “It must be a right for everyone,” said Arslanoğlu. “Especially if we want to be a member of the European Union, we need to provide such freedom.”

    [HH] A crematorium in the 1930s

    There are no crematoriums currently in Turkey, but documents show that one such facility existed in the 1930s at Istanbul’s Zincirlikuyu Cemetery.

    According to General Director of Burial Sites Adem Avcı, the graveyard remained open for almost five years, but was later closed due to lack of use.

    Another attempt was made in 1975 to erect a crematorium in Ankara, but it was unsuccessful.

    Begraven wordt te duur: ook marktwerking in geloof?

    http://www.hurriyetdailynews.com/idea-of-cremation-finds-few-takers-in-turkey.aspx?pageID=438&n=is-it-time-for-turkey-to-have-a-crematorium-2010-11-19

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Lees op GeenStijl de ingezonden brief van Ruben Gischler, die hij schreef naar aanleiding van dit stuk van Hafid:

    http://www.geenstijl.nl/mt/archieven/2013/09/ingezonden_brief_arabieren_lij.html

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Interessante vraag eigenlijk: De integriteit van het lichaam, gaat die ook nog op na de dood? Wie is eigenaar van het lijf dat door het leven is verlaten? Het dna is niet meer symbiotisch verbonden met een ik. Hmmmmm.... moet hier eens over nadenken.

    Gideon

    BeantwoordenVerwijderen