3.12.13

Afschaffing van smalende godslastering

door Hafid Bouazza


Hoe breng je een God tot leven? Door hem te begraven in het wetboek; en dan niet via gedwongen geloof (staatsreligie), maar door beschimping van dit wezen en van het geloof in hem strafbaar te stellen. Zo laat de mens Gods regels alsnog botvieren.

Voor de ongelovige is God een non-entiteit, maar de bestraffing van spot met hem en met het geloof in hem, maakt van hem een aanwezig fenomeen. Voor de atheïst wordt hij een negatieve aanwezigheid, want eerbied zal er voor hem moeten zijn, hoe dan ook. Zo wordt een axioma opgedrongen, zo blijft een theorema, door het een beschermde status te verlenen, voortleven. Het is een sluwe vorm van een patent aanvragen op een collectief verschijnsel.

Dit wil zeggen, zolang het verbod op 'smalende godslastering' niet wordt geschrapt. Het woord ‘godslastering’ is al op zich problematisch: laster kan enkel reële reputaties schaden en is er een grotere lastering van God denkbaar dan het ontkennen van zijn bestaan?

Deze wet mag dan wel een dode letter zijn en het afschaffen ervan een symbolische daad, maar deze dode letter begint, zo bezien, wel enorm te stinken. En dat de letter nog leeft, bewees de onovertreffelijke Nausicaa Marbe in haar column in De Telegraaf  van vrijdag 29 november jl.:  Dood is de blasfemiewet zeker niet, hij hangt als een zwaard van Damocles boven de vrijheid van meningsuiting. Je weet nooit of een van onze onnavolgbare rechters eens een zeloot niet gelijk zal geven als hij zich in zijn ‘‘intense religieuze gevoelens’’ gekrenkt acht door iemand die lak heeft aan welke godheid dan ook.' 

Aan tafel bij Pauw en Witteman mochten Boris van der Ham (HV) en senator Roel Kuiper (CU) discussiëren over afschaffing van dit wetsartikel van het strafrecht. Van der Ham had zinniger dingen te zeggen dan Kuiper, omdat laatstgenoemde niet verder kwam dan dat het fatsoen ten dode zou zijn opgeschreven wanneer het artikel niet meer geldig zou zijn. Dat zo’n artikel maatschappelijk normatief zou werken.

Om zijn punt te benadrukken las hij ontroerd een stukje tekst voor dat de buurtwerkster in zijn wijk had geschreven en opgehangen. Dat doet het bij een slag mensen goed: de ‘gewone man’, in dit geval vrouw, aan te halen als een borrelende bron van eenvoudige, doch diepgaande wijsheid. (‘Ik zeg maar zo, de mensen hebben geen respect meer.’)

Verder wees Roel Kuiper erop dat het hier wel ging om ‘smalende godslastering, de ergste vorm’. Hoe amusant was de stilte die als een lijkwade gevuld met bakstenen over de gesprekstafel viel toen er werd gevraagd wat ‘smalend’ eigenlijk betekent. Niemand wist het antwoord. Cabaretier Thomas van Luyn dacht dat het een soort grinniken was – hij verwarde het woord duidelijk met ‘meesmuilen’. Maar verbijsterend was wel dat Kuiper niet eens wist wat de term was die zijn hart en maatschappij zou doen bloeden en versplinteren als uitoefening ervan niet meer straffeloos kon. 

‘De ergste vorm van godslastering.’ Hij benadrukte dit door met zijn wijsvinger op tafel te tikken. Terwijl in de semantische hiërarchie lasteren toch echt hoger staat dan smalen. Smalen, zo impliceerde hij, betekende gelovigen ‘tot in het diepst van hun ziel kwetsen’. Je kon er op wachten. Verbazingwekkend hoe ondiep de ziel van zulke gelovigen is als zij zo makkelijk te raken zijn.

Zijn stelling dat het niet om bescherming van de godheid zelf zou gaan , maar om diens aanbidders is niet overtuigend aangezien (geloofs)overtuigingen al in artikel 137 beschermd worden. Gelovigen dienen een bevoorrechte positie te hebben. De senaat nam namelijk ook een motie aan om te laten onderzoeken of de wet zo kan worden aangepast dat gelovigen afdoende worden beschermd tegen belediging van hun geloof. Hun bevoorrechte positie raken gelovigen dus niet kwijt, ook al druist deze onbeschaamd in tegen artikel 1 van de grondwet waarin iedereen, ongeacht ras, geloof, levensovertuiging of seksuele geaardheid, gelijk is voor de wet en dientengevolge gelijk behandeld dient te worden. Het schrappen van een artikel om de essentie ervan in een ander artikel op te lossen, is geen verbetering, noch vooruitgang: het is een retorische pirouette van lik-me-vestje. Het is een land als Nederland onwaardig, het land van de individuele emancipatie; en dan gebruik ik dit woord in de oorspronkelijke betekenis van ‘bevrijding uit de handen van een machthebber’. Het knevelen van de tong is de onderwerping van de vrije geest, een term die een pleonasme zou moeten zijn. Abstracties zoals geloof beschermen – hoe bizar wil men het hebben. Dit is afgrijselijk, adieu egalité! 

Zowel de PvdA als de VVD veinst zich zorgen te maken om bepaalde minderheden die extra bescherming nodig hebben. Ah, er is al een m-woord gevallen, maar niet het m-woord dat men zou verwachten. De ‘liberalen’ hebben al getoond dat ze een ruggengraat hebben waarvan je een vlinderdas kunt knopen, maar moeten ze daarom andere menen reduceren tot homunculi vervaardigd van veterdrop? Wat een verwatenheid.  

Het wekt verbazing dat geen gelovige zich heeft uitgesproken tegen deze aanmatigende houding. Zó aantrekkelijk kunnen toebedeelde zwakte en ingebeeld slachtofferschap toch niet zijn dat men deze spreekbuis aanvaardt? Een spreekbuis is uiteindelijk een andere vorm van een muilkorf.

Terwijl de gelovigen op deze wereld slechts andere gelovigen te vrezen hebben. De sjiieten de soennieten, de christenen de moslims en zelfs een deel van de boeddhisten is geradicaliseerd en geef ze eens ongelijk – waarom zou deze groep niet met de tijd meegaan? Het zelotisme komt uit vreemde hoeken en gaten in deze tijden.

Wat te denken van Matthijs Haak, predikant van de Gereformeerde Kerk te Rotterdam Delfshaven? In een ingezonden brief in het NRC (vrijdag 29 november jl.) schrijft hij dat het verbod op godslastering nu nog relevant blijft, omdat het radicalime onder moslims zou kunnen tegengaan. Daar! Daar is het m-woord dat de hele tijd ongeduldig achter de coulissen stond te trappelen.

‘Uit propagandamateriaal van en voor Syriëgangers,’ schrijft hij, ‘blijkt in ieder dat de manier waarop godsdienst (g) plek krijgt, een rol speelt.’ (I.e. in de radicalisering van moslimjongeren.) In die situatie is ieder signaal welkom dat duidelijk maakt dat iedere levens- en geloofsovertuiging gezien en gerespecteerd wordt binnen de grenzen van de wet. De wet op godslastering kan voor dat bepaalde deel [van de moslims-red.] de wind uit de zeilen halen. En dat is goed voor heel Nederland.’

En wat goed genoeg is voor Nederland is goed genoeg voor God, nietwaar? Bij eerste lezing beneemt zulke naïviteit de adem, maar bij nadere beschouwing blijkt zijn verdediging niets anders dan een manier om een zakbijbeltje te verstoppen tussen de spiegeltjes en kralen – de predikant is hier op missie. 

Nogmaals: levens- en geloofsovertuigingen worden al beschermd, waarom moet dat steeds benadrukt worden? Het totale onbegrip omtrent de Syriëgangers, die niet radicaliseren, maar een ‘heilige taak’ uitvoeren die Allah hun heeft opgedragen in de koran, is stuitend; islamitisch geweld is niet een laatste redmiddel, het is een dogma.

Het meest stuitende is wel dat onder dit herderlijk vertoon angst schuilgaat, net zoals achter de beschermingsdrang van links en de ‘liberalen’. En hier bedoel ik niet mee de angst achterban te verliezen, maar angst voor dezelfde minderheidsreligie die ze beweren extra te willen beschermen. Niet het wilde beest wordt gekooid, maar zijn mogelijke prooi.

Nu begrijp ik ook het 'pluchekleven' waarvan ze zo vaak beticht worden: het is geen wellust tot macht, het is een maniertje om het plasje angst dat ze op de zetel achterlaten niet te tonen. Smalend? U zegt het.


Hafid Bouazza (1970) heeft in de afgelopen vijftien jaar aan tal van kranten en tijd­schriften bijdragen geleverd die voor ophef zorgden, reacties uitlokten en bovenal aantoonden dat Bouazza een van de grote schrijvers van onze tijd is. Dit essay  werd geschreven door Hafid Bouazza en verscheen vandaag in een verkorte versie in NRC Next. Foto: Eline Klein ©

22 opmerkingen:

  1. Wollah wat praat jij, Hafid!

    Eens met Thomas van Luyn: laten ze eerst eens de huurwet aanpakken/aanpassen.

    BeantwoordenVerwijderen
  2. inderdaad Loor, alle huursubsidie en andere oneigenlijke subsidies als kindertoelagen, zorgtoelagen, PGBs' en allochtonen zouthoudersubsidies onmiddellijk afschaffen.

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Lang leve het vrijdenken!

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Goed stuk, en die laatste alinea is het toefje slagroom op de taart :)

    BeantwoordenVerwijderen
  5. Satan heeft de religies bedacht zodat de mensen elkaar de duvel kunnen aandoen.

    BeantwoordenVerwijderen
  6. Wow, sterke column zeg.
    Compliment!

    BeantwoordenVerwijderen
  7. Weg met ons mentaliteit, zal dit fenomeen ooit stoppen?

    BeantwoordenVerwijderen
  8. Well, well, well... Ik ga het invullen van een (nick)naam verplicht stellen in de reactieruimte. Stelletje gemakzuchtige hit&runners.

    BeantwoordenVerwijderen
  9. Nou Loor, niet zo knorrig. We bedoelen het goed hoor.
    Groet,
    'de vrijdenker'

    BeantwoordenVerwijderen
  10. 18:43 Zullen we weer gaan twitteren, Hafid?

    BeantwoordenVerwijderen
  11. 18:44 Hee, mijn laptop loopt vóór.

    BeantwoordenVerwijderen
  12. 18:52 Het wordt nooit meer zoals vroeger. *slikt*

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Jawel, morgen in MdeM is 't zoals vroeger!
      'de vrijdenker'

      Verwijderen
  13. Goede column weer.
    Inderdaad, waarom zouden we allerlei goden nog eens extra moeten "beschermen" als hun volgelingen al lang bescherming genieten?

    Sterker nog, waarom wordt artikel 137 niet sowieso afgeschaft?
    Als atheïst wordt ik vrij regelmatig beledigd door gelovigen die roepen dat atheïsten iets missen, geen ziel of moraal hebben, naar de hel gaan etc. Zelfs politici zoals Balkenende doen daar aan mee.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Een groot bewonderaar, Loortje ;-)

      Verwijderen
  14. Ik denk dat ik God maar eens smalend ga lasteren. Zin an!

    BeantwoordenVerwijderen
  15. Hafid Bouazza, geniale barmhartige literaire God. Adembenemend.

    BeantwoordenVerwijderen
  16. Prachtige column, die ook helemaal in NRC stond woensdag ll maar belangrijke nieuws: Hafid Bouazza komt in het voorjaar met een nieuwe roman!

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Een nieuwe Roman: ik teken in. Spotvogel achterna.

      Verwijderen
  17. Genoten van je stuk, Hafid.

    'Verbazingwekkend hoe ondiep de ziel van zulke gelovigen is als zij zo makkelijk te raken zijn.'

    Precies.
    Bewustzijnsvernauwing.
    Key problem.

    Vasti













    BeantwoordenVerwijderen
  18. Een zeer goede column van Hafid.
    De vinger op de zere plek!

    BeantwoordenVerwijderen